Particulier

Paspoort- en id-kopie veilig vernietigen: zo voorkomt u identiteitsfraude

5 juli 2026 · 12 min lezen · DeSnipperaar

Een kopie van uw paspoort of identiteitskaart lijkt onschuldig, maar het is een van de gevoeligste documenten die u in huis kunt hebben. Op zo'n kopie staat vrijwel alles wat een fraudeur nodig heeft om uw identiteit te misbruiken. Daarom is het verstandig om kopieen die u niet meer nodig heeft veilig te vernietigen, op papier zowel als digitaal.

Wilt u snel inschatten of u hierin een risico loopt? Stel uzelf deze vragen.

• Liggen er ergens in huis nog kopieen van uw paspoort of id-kaart?
• Staan er foto's van uw identiteitsbewijs in uw telefoon of in een chatgesprek?
• Heeft u ooit een kopie gemaild bij een sollicitatie of een huuraanvraag?
• Gooit u oude kopieen ongesnipperd bij het oud papier?
• Weet u of een kopie het BSN nog leesbaar toont?

Twijfelt u bij een van deze punten, dan leest u hieronder waarom de kopie zo gevoelig is en hoe u die veilig opruimt.

Waarom een kopie van uw identiteitsbewijs zo gevoelig is

Identiteitsfraude begint zelden met een gestolen paspoort. Veel vaker begint het met een kopie die ergens is blijven liggen. Een fraudeur die uw pasfoto, geboortedatum, documentnummer en BSN in handen krijgt, heeft genoeg om zich voor u uit te geven. Daarmee kunnen rekeningen worden geopend, abonnementen worden afgesloten of bestellingen op afbetaling worden gedaan. De rekening komt daarna bij u terecht. Het herstellen van zo'n fraude kost vaak maanden aan brieven, aangiftes en telefoontjes. Een ongesnipperde kopie in de papierbak is voor een kwaadwillende dus geen rommel, maar een buitenkans. Juist omdat de gevolgen zo lang doorwerken, weegt het zorgvuldig vernietigen van een kopie zwaarder dan veel mensen denken.

Wat staat er allemaal op een id-kopie?

Een kopie van een identiteitsbewijs bundelt meer gegevens dan welk ander huishouddocument ook. In een oogopslag staan erop:

• Uw pasfoto, waarmee een gezicht aan een naam wordt gekoppeld.
• Uw volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats.
• Het documentnummer en de geldigheidsdatum.
• Uw handtekening.
• Het BSN, dat op het paspoort en op de achterkant van de id-kaart staat.
• De machineleesbare strook onderaan, die de meeste gegevens nog eens herhaalt.

Elk gegeven apart is al gevoelig. Bij elkaar op een vel vormen ze een compleet identiteitsprofiel. Daarom verdient een kopie dezelfde zorg als de pas zelf, of die nu op papier ligt of als bestand in uw telefoon staat.

Waar kopieen zich ongemerkt opstapelen

Vrijwel iedereen heeft in de loop der jaren kopieen weggegeven zonder erbij stil te staan. Ze stapelen zich op de meest gewone plekken op. Denk aan de huuraanvraag voor een woning, het inschrijfformulier van de sportschool, de receptie van een hotel die om een kopie vroeg, of de map met oude sollicitaties waar een gescande pas nog tussen zit. Ook bij een verhuizing, een autohuur of het afsluiten van een telefoonabonnement is vaak om een kopie gevraagd. Thuis verzamelt zich zo een laagje aan kopieen in laden, ordners en oude mailboxen. Het eerste wat u kunt doen, is in kaart brengen waar die kopieen liggen. Pas als u weet waar ze zijn, kunt u ze veilig opruimen.

Mag een organisatie zomaar een kopie vragen?

Lang niet altijd. Onder de privacywetgeving mag een organisatie alleen een kopie van uw identiteitsbewijs maken als daar een wettelijke grondslag voor is. Uw werkgever mag dat bij indiensttreding, een bank mag dat bij het openen van een rekening en een notaris mag dat bij bepaalde akten. Een sportschool, een webshop of een verhuurder heeft die grondslag meestal niet. In veel gevallen mag u een kopie dus beleefd weigeren of vragen waarom die nodig is. Vaak volstaat het tonen van uw pas in plaats van het afgeven van een kopie. Hoe minder kopieen er van u rondgaan, hoe kleiner het risico. Datzelfde principe van zo min mogelijk verspreiden geldt voor alle vertrouwelijke papieren, zoals u leest in vertrouwelijke documenten vernietigen.

Het BSN: het gevoeligste gegeven op de kopie

Van alle gegevens op een identiteitsbewijs is het Burgerservicenummer het meest waardevol voor fraudeurs. Het BSN is uw unieke sleutel bij de overheid, de Belastingdienst en zorginstanties. Organisaties zonder wettelijke taak mogen uw BSN helemaal niet verwerken. Toch belandt het regelmatig op kopieen die nergens voor nodig zijn. Wanneer u een kopie afgeeft, is het verstandig om het BSN onleesbaar te maken, ook in de machineleesbare strook onderaan. Komt u oude administratie tegen waar uw BSN nog op staat, behandel die dan met extra zorg en vernietig haar op het hoogste niveau. Meer over het opruimen van het BSN in oude papieren leest u in BSN in oude administratie.

De KopieID-app en het watermerk

Moet u toch een kopie afgeven, geef die dan nooit blanco mee. De Rijksoverheid biedt de gratis KopieID-app, waarmee u op uw telefoon een veilige kopie maakt. De app zet een watermerk over de pas met de reden en de datum. Daarnaast kunt u het BSN en de pasfoto afschermen. Heeft u geen app bij de hand, dan kunt u hetzelfde met de hand doen. Schrijf met een pen dwars over de kopie waarvoor die bedoeld is en aan wie u haar geeft, streep het BSN door en zet de datum erbij. Zo'n kopie is voor de ontvanger nog bruikbaar, maar voor een fraudeur veel minder waard. Het watermerk maakt namelijk zichtbaar dat een hergebruikte kopie niet klopt.

Wanneer ruimt u kopieen op die u zelf bewaart?

De eenvoudige regel luidt: zodra u een kopie niet meer nodig heeft, hoort die weg. Een huuraanvraag die is afgerond, een sollicitatie die niets opleverde, een hotelbevestiging van vorig jaar, het zijn allemaal kopieen die hun doel hebben gediend. Hoe langer ze blijven liggen, hoe groter de kans dat ze in verkeerde handen vallen bij een inbraak, een verhuizing of een lege boedel. Loop uw papieren daarom eens per jaar door en haal de kopieen eruit die u niet langer hoeft te bewaren. Twijfelt u of u iets nog nodig heeft, ga dan uit van vernietigen, want een kopie laat zich altijd opnieuw maken terwijl een lek niet ongedaan te maken is.

Waarom scheuren of een stripsnipperaar niet genoeg is

Een kopie even doormidden scheuren voelt veilig, maar dat is het niet. Twee of vier stukken zijn binnen een minuut weer aan elkaar te leggen. Ook een goedkope stripsnipperaar, die het papier in lange repen knipt, biedt te weinig bescherming. Die stroken zijn als een eenvoudige puzzel te herstellen, zeker bij een vel met zulke herkenbare elementen als een pasfoto. Voor een document met uw volledige identiteit erop heeft u echte versnippering nodig, waarbij het papier in kleine deeltjes uiteenvalt. Pas dan zijn de gegevens onleesbaar en onomkeerbaar weg. Het verschil tussen scheuren en versnipperen is precies het verschil tussen schijnveiligheid en echte veiligheid.

De juiste DIN-niveaus voor id-kopieen

Hoe fijn papier versnipperd is, wordt uitgedrukt in de norm DIN 66399. Voor kopieen van een identiteitsbewijs zijn de hogere niveaus van belang.

Niveau	Snippergrootte	Geschikt voor
P-2	Stroken	Reclame zonder persoonsgegevens
P-4	Kleine snippers	Kopieen met persoonsgegevens
P-5	Zeer kleine snippers	Kopieen met BSN en pasfoto

Voor een gewone kopie is P-4 het minimum. Omdat op een identiteitsbewijs ook het BSN en uw pasfoto staan, is P-5 de veiligere keuze. Een eenvoudige stripsnipperaar haalt vaak niet eens P-2. Meer uitleg over de niveaus en wat ze in de praktijk betekenen vindt u in DIN 66399 uitgelegd.

Digitale kopieen: telefoon, cloud en e-mail

Papier is maar de helft van het verhaal. De meeste kopieen bestaan tegenwoordig digitaal. Die zijn net zo gevoelig. Een foto van uw paspoort blijft vaak op meerdere plekken hangen tegelijk. In de fotogalerij van uw telefoon, in een verzonden WhatsApp-bericht, in uw map met verzonden mail en in de automatische cloudback-up. Een kopie die u dacht te hebben verwijderd, staat zo nog op drie andere plaatsen. Loop daarom alle plekken na. Verwijder de foto uit uw galerij, uit het chatgesprek, uit de verzonden mail en uit de cloud. Leeg daarna ook de map met recent verwijderde items, want anders blijft het bestand daar nog dertig dagen bewaard. Pas als de kopie nergens meer terug te vinden is, is hij echt weg.

Een batch papier laten ophalen met certificaat

Heeft u geen geschikte snipperaar, of komt u een hele stapel kopieen en oude papieren tegen, dan is laten ophalen de veiligste en makkelijkste optie. U geeft de papieren verzegeld mee, ze worden op het juiste niveau vernietigd en u ontvangt een bewijs. Dat bewijs is een certificaat van vernietiging, waarop de datum en het toegepaste niveau staan. Voor een particulier is dat vooral een gerust gevoel, want u weet zeker dat de gegevens onleesbaar zijn gemaakt en niet ergens halverwege zijn blijven liggen. Wij halen op bij u thuis binnen 20 km van Amsterdam zonder voorrijkosten. Via gebundelde routes komen wij ook landelijk. Het mooie is dat u uw papieren kopieen in dezelfde ophaal kunt combineren met andere huishoudelijke spullen die weg moeten.

Ook bedrijven bewaren nog kopieen van u

U beheert niet alleen uw eigen kopieen. Talloze organisaties hebben in het verleden een kopie van u gemaakt en bewaren die soms veel te lang. U heeft het recht om aan een organisatie te vragen welke gegevens zij van u heeft en om verwijdering te vragen als er geen grond meer is om de kopie te bewaren. Vooral bij plekken waar u zich ooit kort heeft ingeschreven, zoals een garage, een autoverhuurder of een dienstverlener, ligt soms nog een vergeten kopie. Een korte mail met het verzoek de kopie te verwijderen kan dat risico wegnemen. Hoe bedrijven hier idealiter mee omgaan, leest u in autobedrijven en klantdossiers met id-kopieen.

Wat kost het vernietigen van kopieen?

Zelf versnipperen kost niets meer dan de tijd en een geschikte snipperaar. Wilt u een grotere hoeveelheid laten ophalen, dan betaalt u een vaste prijs die u vooraf weet, vanaf ongeveer 30 euro voor de eerste doos. Het certificaat zit daarbij in en binnen 20 km van Amsterdam rekenen wij geen voorrijkosten. Omdat huishoudelijke spullen te combineren zijn in een enkele ophaal, hoeft u niet voor elke losse stapel apart te betalen. Voor een paar losse kopieen is een goede cross-cut snipperaar dus voldoende, voor een grote opruiming of een hele administratie is laten ophalen voordeliger en bovendien aantoonbaar veilig.

Veelgemaakte fouten

• Kopieen ongesnipperd bij het oud papier. Een open papierbak op straat is voor een fraudeur vrij toegankelijk.
• Alleen scheuren of strippen. Stroken en stukken zijn weer aan elkaar te leggen.
• Digitale kopieen vergeten. De foto in uw galerij en in de cloud blijft anders gewoon staan.
• Het BSN niet afschermen. Juist dat nummer is voor fraude het meest waardevol.
• Een blanco kopie afgeven. Zonder watermerk is uw kopie eindeloos te hergebruiken.

In 5 stappen veilig opruimen

1. Breng in kaart waar uw kopieen liggen, op papier zowel als digitaal.
2. Bepaal wat weg mag, oftewel elke kopie die zijn doel heeft gediend.
3. Versnipper papier op minimaal P-4, voor het BSN bij voorkeur P-5.
4. Verwijder digitale kopieen uit galerij, chats, mail en cloud. Leeg daarna ook de prullenbak.
5. Laat een grote stapel ophalen met certificaat als bewijs.

Particulier of zakelijk, dezelfde gevoeligheid

Of een kopie nu thuis in een la ligt of in een bedrijfsarchief, de gegevens erop zijn even gevoelig. Het verschil zit vooral in de hoeveelheid en in de plicht tot bewijs. Voor een organisatie is een certificaat van vernietiging een wettelijke noodzaak, voor u als particulier is het vooral een gerust gevoel. De manier van vernietigen is in beide gevallen hetzelfde: onleesbaar maken op een passend niveau en de kopie niet half opgeruimd laten rondslingeren. Wie thuis dezelfde zorg toepast als een goed georganiseerd kantoor, loopt het kleinste risico op identiteitsfraude.

Veelgestelde vragen

Waarom is een kopie van mijn paspoort gevaarlijk?

Op een kopie staan uw pasfoto, geboortedatum, documentnummer en vaak uw BSN. Met die combinatie kan een fraudeur rekeningen openen of aankopen op uw naam doen. Daarom hoort een kopie die u niet meer nodig heeft veilig vernietigd te worden.

Hoe vernietig ik een paspoortkopie veilig op papier?

Met een cross-cut snipperaar op minimaal DIN P-4 en voor het BSN bij voorkeur P-5. Met de hand scheuren of een stripsnipperaar is niet genoeg, want stroken zijn weer aan elkaar te leggen.

Mag een organisatie zomaar een kopie van mijn identiteitsbewijs vragen?

Vaak niet. Alleen organisaties met een wettelijke grondslag, zoals uw werkgever bij indiensttreding of een bank bij het openen van een rekening, mogen een kopie maken. In veel andere gevallen mag u dat weigeren of volstaat het tonen van uw pas.

Wat doe ik met digitale kopieen op mijn telefoon?

Verwijder foto's van uw identiteitsbewijs uit uw galerij, uit chatgesprekken, uit verzonden mail en uit cloudback-ups. Leeg daarna ook de map met verwijderde items, anders blijft de kopie nog dagen bewaard.

Moet ik het BSN onleesbaar maken als ik een kopie afgeef?

Ja. Streep het BSN door, ook in de machineleesbare strook onderaan. Geef er met een watermerk bij waarvoor de kopie is bedoeld. Zo is de kopie voor de ontvanger bruikbaar maar veel minder waard voor een fraudeur.

Conclusie

Een kopie van uw paspoort of identiteitskaart is geen onschuldig papiertje, maar een compleet identiteitsprofiel. Geef daarom zo min mogelijk kopieen af, scherm het BSN af met een watermerk en weiger een kopie waar dat mag. Ruim de kopieen die u zelf bewaart op tijd op, op papier door echt te versnipperen op P-4 of P-5 en digitaal door alle plekken na te lopen tot in de prullenbak. Heeft u een grote stapel, laat die dan verzegeld ophalen en vernietigen met een certificaat als bewijs. Zo houdt u uw identiteit uit handen van fraudeurs.

Lees ook de pijler over archiefvernietiging voor particulieren en de verwante gidsen over dvd's en cd's bewaren of vernietigen, een oude telefoon veilig wissen en een bankpas of creditcard veilig vernietigen.

---

Kopieen veilig laten vernietigen? Vraag een offerte aan via desnipperaar.nl of lees hoe vertrouwelijke documenten vernietigen werkt. U ontvangt een certificaat als bewijs.

Gerelateerde sectorgidsen: Hotels: gastregistratie en gastgegevens vernietigen.