Datadragers

Backup-tapes (LTO, DAT) opruimen na archiefsluiting

16 januari 2026 · 7 min lezen · DeSnipperaar

Veel IT-afdelingen hebben een kast met archiefapparatuur uit een eerder tijdperk. LTO-4, LTO-5, af en toe nog DAT of DLT, vaak in geluidloze cartridgetrays. De backupstrategie is allang gemigreerd naar cloud of naar moderne disk-gebaseerde oplossingen, maar de oude tapes staan er nog. Niemand durft ze weg te doen zolang onduidelijk is wat erop staat, en niemand durft ze terug te lezen zolang onduidelijk is of de drives nog werken. Dit artikel helpt je die knoop door te hakken.

Thema: fysieke vernietiging van magnetische tapes, met richtlijnen uit NIST 800-88 en DIN 66399.

Waarom tapes anders zijn dan schijven

Tapes slaan data op een dunne magnetische laag op een kunststofband. Een LTO-8 cartridge heeft bijvoorbeeld bijna een kilometer tape per cartridge. Dat heeft twee gevolgen:

Degaussen werkt: een sterk magnetisch veld kan alle data op een tape herschrijven. Dit is bij HDD's van voor 2010 ook zo, bij moderne high-density HDD minder effectief en bij SSD totaal nutteloos.
Schredderen is eenvoudig: de kunststof cartridge en de tape daarbinnen kunnen relatief eenvoudig worden versnipperd tot partikels.

Degaussen: sterkte en keuze

Moderne LTO-tapes hebben een coerciviteit van 2000 tot 3000 Oersted. Dat betekent dat je degausser een magnetisch veld moet produceren van minimaal 4000 Oersted, bij voorkeur meer voor ruime marge. Consumer-degaussers uit de VHS-tijd zijn onvoldoende. Gebruik een degausser die voldoet aan NSA/CSS EPL (Evaluated Products List) of vergelijkbare specificatie voor je tape-generatie.

Waarschuwing: een verkeerd ingestelde of zwakke degausser laat partieel data achter. De tape lijkt leeg maar forensisch onderzoek vindt fragmenten. Gebruik alleen gecertificeerde apparatuur of kies voor fysieke vernietiging.

Een tape die lijkt gedegaust maar geen meting heeft ondergaan, heeft geen status. Pas een meting met een Magnetic Flux Meter geeft zekerheid dat de cartridge onder de detectiegrens is.

Schredderen: de DIN 66399 T-reeks

DIN 66399 classificeert magnetische dragers in de T-reeks:

T-2: partikels tot 2000 mm². Te grof voor persoonsgegevens.
T-3: partikels tot 320 mm². Klasse 1.
T-4: partikels tot 160 mm². Minimum voor reguliere persoonsgegevens.
T-5: partikels tot 30 mm². Voor bijzondere categorieen en financieel.
T-6: partikels tot 10 mm². Zeer gevoelig.
T-7: partikels tot 2.5 mm². Overheid en topgeheim.

Voor reguliere MKB-archieven volstaat T-4. Financieel en zorg: T-5. Een goede mobiele shredder kan LTO-cartridges direct verwerken zonder de tape eerst uit het huisje te halen.

Degaussen of schredderen: welke kies je?

Het hangt af van drie factoren.

Hergebruik van de cartridge

Gedegauste tapes zijn in theorie herbruikbaar (na formatteren). Geschredderde zijn dat niet. Als je grote volumes LTO hebt en de cartridges nog fysiek bruikbaar zijn, kan degaussen kostentechnisch aantrekkelijk zijn. Maar realiteit: de markt voor tweedehands tapes is beperkt en vaak niet de moeite waard.

Bewijsbaarheid

Schredderen levert direct zichtbaar bewijs van vernietiging. Degaussen vraagt om metingen en certificering, wat meer administratieve last meebrengt. Voor audits is schredderen daarom vaak eenvoudiger.

Leeftijd van de tape

Oude DLT en DAT tapes laten zich vaak niet betrouwbaar degaussen omdat de coerciviteit onvoldoende bekend is. Schredderen is dan veiliger.

Tapekast sluiten?

Wij schredderen LTO, DAT en DLT cartridges tot DIN 66399 T-4 of T-5 op je locatie. Per opdracht een certificaat met aantal en gewicht. Geen risico, geen retour.

Vraag een offerte aan

Voorbereiding op vernietiging

Inventariseer: maak een lijst van aantallen per type tape met serie- of cartridgenummers.
Controleer bewaartermijnen. Soms bevat een tape data die wettelijk nog bewaard moet blijven, bijvoorbeeld medische backups onder WGBO. Lees ons artikel over WGBO 20 jaar patientendossiers als je zorgaanbieder bent.
Documenteer de keten: wie haalt de tapes uit de kluis, wie transporteert, wie voert de vernietiging uit.
Vraag vooraf een certificaatvoorbeeld op, zodat je weet welke velden worden vastgelegd.
Plan de vernietiging op een moment dat een verantwoordelijk persoon (DPO, IT-hoofd) kan toekijken.

Juridische kant: wanneer mag de tape echt weg?

Backup-tapes bevatten vaak een mengsel van data: financiele administratie, persoonsgegevens, e-mailarchief, operationele bestanden. De bewaartermijn is de langste termijn die op enige component van toepassing is. Dat betekent in de praktijk:

Een tape met alleen loonadministratie mag na 5 jaar na einde dienstverband weg.
Een tape met fiscaal materiaal blijft 7 jaar bewaard (AWR art. 52).
Een tape met medische data blijft 20 jaar bewaard (WGBO art. 7:454 BW).
Een tape met gemengde inhoud: kijk naar de langste termijn die erop van toepassing is.

Als tapes niet meer op een werkende drive te lezen zijn, moet je AVG-technisch toch een bewaarbeleid voor voeren. Lees de tape vooraf uit of kwalificeer hem als ‘onleesbaar en dus gelijkgesteld aan vernietigd’ in het verwerkingsregister. Documenteer die keuze onderbouwd.

Het environmental aspect

Een LTO-cartridge bevat kunststof, metaal en magnetisch materiaal. Na schredderen gaat het materiaal via WEEELABEX-traject naar scheidingsverwerker. Vraag hiervan een bewijs indien je ESG-rapportage voert. Geen bewijs? Dan loopt je keten niet dicht en kom je in ISO 14001-audit in de problemen.

De praktische aanpak

Voor een kast met 100 tot 500 tapes plan je een eenmalige sessie met een mobiele shredder. Duur: 1 tot 3 uur ter plaatse. Resultaat: lege kast, certificaat, gefactureerd per kilo of per cartridge. Deel het certificaat met je DPO en bewaar een kopie in je AVG-dossier (minimaal 5 jaar).

Voor grote voorraden (> 1000 cartridges) is een afspraak over herhaalbezoek gangbaar, vaak gecombineerd met vernietiging van andere datadragers.

Archiefsluiting op de planning? Bel ons of vraag een offerte aan via desnipperaar.nl. Mobiele shredder bij je pand, certificaat per opdracht.